Waarom gaan we vreemd?

De cijfers lopen uiteen. Maar of nou 1 op de 10 Nederlanders vreemdgaat of 1 op de 5, feit is dat het zeer regelmatig gebeurt. ’t Is nu eenmaal de aard van het beestje. Het mannetje wil diep van binnen zoveel mogelijk nakomelingen en neukt zich een slag in de rondte. Het vrouwtje wil het beste zaad voor die paar eicellen en gaat op haar meest vruchtbare momenten voor ‘superman’. En dat is lang niet altijd de man waarmee ze haar leven deelt.

Sok versus superman
Heel lang werd geroepen dat mannen overspelig zijn en vrouwen niet. Wij hebben van oudsher namelijk behoefte aan een vaste partner. Een betrouwbaar en verantwoordelijk type dat goed voor zijn gezin zorgt. Hebben we die gevonden, dan houden we ‘m ook vast. Zo is ’t nog steeds. Kijk maar om je heen. Als het tijd wordt om ons te settelen, laten we de spannende mannen schieten en gaan we voor de betrouwbare sok.
Maar dat is maar het halve verhaal! Want we willen én die verantwoordelijke lieverd én het beste zaad voor onze eitjes. En voor dat zaad moeten we nou juist weer bij die spannende, supermannelijke stoot zijn. Althans, dat is wat de natuur ons ingeeft.
Uit psychologisch onderzoek blijkt dat vrouwen als ze ovuleren de voorkeur geven aan een mannelijker type man dan wanneer ze niet ovuleren. Laten we ons dus uitsluitend leiden door onze natuur, dan zitten we drie weken per maand op de bank met de sok, en gaan we in week vier vreemd met superman. En daarom (ook dat wees onderzoek uit) is 10 tot 15% van de kinderen niet van de man die denkt dat hij hun vader is.

Rekbaar begrip
Van de natuur naar het ‘gewone leven’. Wat is nou precies vreemdgaan? Daarover schijnen mannen en vrouwen van mening te verschillen. Veel vrouwen vinden bijvoorbeeld dat je al vreemdgaat als je zoent met een ander dan je vaste partner. Veel mannen spreken pas van vreemdgaan als je met een ander neukt. Zelfs een ander met de hand of mond bevredigen of door een ander met de hand of mond bevredigd worden, is voor een aantal van hen (Mr. Clinton!) geen vreemdgaan. De rekbaarheid van het begrip is in ieder geval iets om rekening mee te houden, als je weer eens ergens leest hoeveel mensen ‘buiten de pot piesen’.

Tien slippertjes
En als je vreemdgaat, maakt ’t dan wat uit of je één slippertje maakt, tien slippertjes maakt of er jarenlang een minnaar of minnares op nahoudt? Natuurlijk maakt dat wat uit, zullen de meesten van ons zeggen. Een slippertje, dat kan gebeuren. Tien slippertjes of een minnaar/minnares: dan moet je je toch eens gaan afvragen of je nog wel zo tevreden bent met je vaste relatie.
Maar draai ’t eens om: als je partner vreemdgaat, hoeveel verschil maakt ’t dan of hij zich één keer ‘heeft laten meeslepen’ of maandenlang iemand ‘voor erbij’ heeft? Vergeef je hem die ene keer? Zeg je ook nu: ‘Ach, dat kan iedereen een keertje overkomen.’ Of gil je: ‘Onzin! Zoiets overkomt je niet. Zoiets dóe je! Jij steekt je pik in een ander, en nu kan ik je nooit meer vertrouwen!’ Einde relatie.

Waarom?
Sommige deskundigen beweren dat mannen en vrouwen om verschillende redenen vreemdgaan. Mannen omdat ze behoefte hebben aan afwisseling. Vrouwen omdat ze iets missen in hun vaste relatie. Dat heeft dan ook weer gevolgen voor hoe mannen en vrouwen het vreemdgaan van hun partner beoordelen. Voor vrouwen heeft het vreemdgaan emotionele betekenis. Die betekenis verbinden ze ook aan het vreemdgaan van hun mannen, terwijl het bij mannen vaker puur om de lust gaat. Andersom onderschatten mannen met een ‘ach, dat heeft verder niks te betekenen’ het vreemdgaan van hun vrouwen.

Volgens andere deskundigen bestaat er geen verschil tussen waarom mannen en vrouwen vreemdgaan, en gaan mensen ook om andere redenen vreemd dan uit lust of ontevredenheid. Omdat ze op een bepaald moment in hun relatie last krijgen van bindingsangst, bijvoorbeeld. Zoals op de dag voordat ze gaan trouwen, of vlak nadat ze de koopakte van hun huis hebben ondertekend. Of (de heren) wanneer hun vrouw zwanger is van de eerste. Vreemdgaan is dan een vlucht, want ‘thuis’ wordt het nu allemaal wel heel erg ‘serieus’.
Later in de relatie kunnen mensen vreemdgaan omdat ze (als de kinderen het huis uit gaan of als beiden stoppen met werken) erachter komen dat ze uit elkaar zijn gegroeid. Of omdat ze in een midlifecrisis zitten en zich afvragen of ze nog wel in de smaak vallen bij het andere geslacht.

Karakter
Toch gaat – onder gelijke omstandigheden – A. wel vreemd en B. niet. Dat schijnt vooral een kwestie van karakter te zijn. En dan bedoelen we niet dat A. een klootzak / kutwijf is en B. niet, maar dat A. meer risico’s durft te nemen en avontuurlijker is ingesteld dan B.
En tóch gaan – wat de achterliggende redenen ook mogen zijn - nog steeds meer mannen vreemd dan vrouwen. Omdat voor vrouwen meer dan voor mannen – vele uitzonderingen daargelaten – seks te maken heeft met gevoel en intimiteit. Daarom ook heeft ’t – als een vrouw vreemdgaat - vaak ernstigere gevolgen voor de relatie dan als de man vreemdgaat.

Opbiechten?
Tot slot: als je bent vreemdgegaan, moet je dat dan altijd aan je partner vertellen?
Volgens een groot aantal relatietherapeuten kun je dat ene slippertje, dat emotioneel niks te betekenen had en dat zeker geen vervolg zal hebben, beter voor je houden. Je doet je partner er heel veel pijn mee als je ’t vertelt, terwijl het helemaal niks met hem of haar te maken heeft.
Anders wordt het als je regelmatig vreemdgaat. Want dan zit het er dik in dat je niet gelukkig bent met je relatie. Dáár heeft je partner wel iets mee te maken. Daar kunnen jullie samen misschien nog iets aan doen, al is ’t natuurlijk maar de vraag of hij of zij daar nog zin in heeft nadat jij je ‘misstap’ hebt opgebiecht.


Chantal Meijs